Dział spadku cz.1

Dział spadku po zmarłym krewnym to często dość skomplikowana sytuacja. Okazuje się bowiem, że nie wszystkie sprawy w przeszłości zostały sformalizowane, usankcjonowane, po prostu często nie mamy do tego głowy i zostawiamy sytuację na „potem”. Sprawy się nawarstwiają, aż w końcu trzeba się zmierzyć z sytuacją i ustalić kto po kim i w jakiej części dziedziczy.

Trzeba podkreślić, że spadkobiercy otrzymują każdy w określonej części całą masę spadkową, czyli aby zlikwidować stan współwłasności spadku należy dokonać dział spadku. Najprościej rzecz ujmując ze współwłaściciela całej masy spadkowej stajemy się wyłącznym właścicielem poszczególnych składników majątku. Oczywiście dział spadku nie jest obowiązkowy, jednak moim zdaniem warto go zrobić niezwłocznie po śmierci krewnego, unikamy w ten sposób różnych nieprzyjemnych sytuacji w przyszłości.

Pamiętajmy też, że dział spadku może nastąpić na podstawie umowy między wszystkimi zainteresowanymi lub na podstawie orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Niestety pierwsza opcja stanowi niezwykłą rzadkość, gdyż wszyscy zainteresowani musza być zgodni co do tego w jaki sposób podział powinien być dokonany a z tym bywa różnie.

Podkreślę, że nie ma jednej odgórnej zasady dla wszystkich, w kwestii jak należy dokonać działu spadku, zależy to bowiem od wielu kwestii np.: jaki jest skład spadku. Inaczej będziemy dzielić nieruchomości a inaczej środki finansowe – te nie sprawiają trudności. Najwięcej problemów pojawia się w przypadku nieruchomości.

Ważnym jest też to, że nie ma samowoli co do działu spadku, wielkość udziałów określona jest w ustawie lub też w testamencie, jeśli dochodzi do dziedziczenia testamentowego, chyba, że dział spadku jest na mocy umowy między spadkobiercami. Spadek jest dzielony zależnie od ilości spadkobierców w określonych częściach. W pierwszej kolejności zgodnie z ustawą dziedziczą dzieci spadkodawcy i współmałżonek w częściach równych, jednakże małżonkowi spadek przypada w części nie mniejszej niż 1/4 całości spadku.

Posłużę się teraz przykładem z mojej praktyki.

Przykład 1

Zmarły Jan w 2000 roku pozostawił po sobie małżonkę Marię i szóstkę dzieci. Pamiętajmy, że na podstawie ustawy wszyscy dziedziczą w równej części natomiast małżonkowi nie może przypadać mniej niż 1/4. Zatem wdowa po zmarłym dziedziczy 1/4 udziału spadkowego, natomiast każde z dzieci otrzymuje 1/6 z 3/4 spadku pozostałego do podziału czyli każde z dzieci otrzymuje 3/24 czyli 1/8 masy spadkowej.

Wszystko było by proste gdyby nie fakt, iż po śmierci spadkodawcy nikt ani dzieci ani żona nie zadbali o dział spadku. Bowiem w niedługim czasie zmarło jedno z dzieci 2002 rok. Po latach zmarła też matka i dopiero wtedy pozostali spadkobiercy zdecydowali się na sądowy dział spadku. Zatem należało ustalić jaka część majątku należała do matki po śmierci męża i syna i dopiero wtedy dokonać podziału masy spadkowej. Jak to w tej sytuacji należało zrobić?

  • Mamy już podział po zmarłym ojcu i wiemy, że z jego części wdowa otrzymała 1/4, a każde z dzieci 1/8 jego części. Pamiętajmy, że mówimy tutaj o podziale masy spadkowej jedynie po zmarłym Janie.
  • W drugim kroku należy podzielić część majątku należącego do zmarłego syna/brata czyli jego 1/8 w równych częściach. Zgodnie z postanowieniem sądu matka otrzymała po zmarłym synu 3/8 z jego 1/8 a pozostałe dzieci po równo po 1/8 z 1/8 części brata. Czyli matka posiada 3/64 a każde z rodzeństwa 1/64.
  • Ostatni krok to ustalenie części całości należącej do matki. Maria i Jan jako małżeństwo posiadali po równo po 1/2 całości majątku. Po śmierci Jana, żona miała swoją część czyli 1/2 oraz 1/4 z połowy męża (czyli 1/8 z całości). Razem posiadała 5/8 z całości majątku. Po śmierci syna doszło jej jeszcze 3/64 z połowy majątku jaka należała do Jana, czyli 3/64*1/2 zatem 3/128 z całości majątku. Łącznie Maria po śmierci męża i syna miała 5/8 +3/128 czyli 83/128 całego majątku. Każde z żyjących 5 dzieci posiadało w równych częściach 9/128 z całości majątku.

Podsumowując po śmierci matki do podziału miedzy 5 dzieci jest 83/128 majątku w równych częściach 1/5.

To jest tylko jedna z wielu spraw jaką miałam okazje prowadzić. Pamiętajmy, że w dziedziczeniu mogą brać udział także rodzice jeżeli żyją, dzieci, rodzeństwo, dziadkowie. Często dział spadku to sprawy bardzo skomplikowane, nierzadko wynika to z nieuregulowania w odpowiednim czasie wszystkich niezbędnych spraw.

Subsydiarny akt oskarżenia

Dokładną definicję subsydiarnego aktu oskarżenia opisuje artykuł 55. Kodeksu Postepowania Karnego. Najprościej rzecz ujmując jest to sytuacja, w której Poszkodowany staje się oskarżycielem. Powyższą możliwość możemy zastosować tylko i wyłącznie w określonych przypadkach, w określonym terminie i na określonych zasadach.

Kiedy można wnieść subsydiarny akt oskarżenia?

Pokrzywdzony ma możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania.

Szerzej wyjaśniając, jeżeli mamy do czynienia z sytuacją kiedy to organ postępowania przygotowawczego po uchyleniu jego wcześniejszej decyzji o umorzeniu nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia i umarza sprawę Pokrzywdzony ma możliwość ponownego zaskarżenia jego decyzji. Drugie zażalenie w sprawie – wnosi się tylko do prokuratora nadrzędnego. W sytuacji, gdy prokurator ponownie postanawia o odmowie wszczęcia postępowania, Pokrzywdzonemu nie przysługuje już skarga do sądu. Wówczas Pokrzywdzony ma jeden miesiąc na wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia. O jego wniesieniu decyduje Pokrzywdzony bez względu na ocenę Prokuratury.

Zatem aby Pokrzywdzony mógł wnieść subsydiarny akt oskarżenia należy wyczerpać wszystkie wskazane prawem możliwości:

  • Umorzenie postępowania lub odmowa wszczęcia postępowania.
  • Zażalenie do Sądu powodujące uchylenie postanowienia.
  • Powtórne umorzenie postępowania lub odmowa wszczęcia postępowania.
  • Powtórne zażalenie tym razem złożone do Prokuratora Nadrzędnego

Zgodnie z art. 55 § 3 k.p.k. subsydiarny akt oskarżenia powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, a jego wymogi określają art. 332 i 333 k.p.k. Proces wszczęty na wniosek oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego nie różni się niczym od tego, wszczętego przez oskarżyciela publicznego, czyli prokuratora.

Nasza Kancelaria świadczy pomoc prawną w sprawach karnych, doradzamy na każdym etapie sprawy.

Adwokat Małgorzata Woźniak

Alimenty dla pełnoletniego dziecka

Alimenty dla pełnoletniego dziecka wynikają bezpośrednio z art. 133 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Rodzice mają obowiązek prawny aby opiekować się swoimi dziećmi. Jest oczywiście także aspekt moralny jednakże w tą przestrzeń niestety prawo nie wnika.

Pełnoletnie dziecko, które zarówno uczy się i pracuje ma prawo do alimentów ze strony rodziców, gdy nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Oznacza to, że obowiązek alimentacyjny istnieje jeśli dziecko ukończyło 18 lat, jednak nie z własnej winy nie może utrzymać się samodzielnie. W tej sytuacji rodzice muszą dostarczać synowi lub córce środki potrzebne do utrzymania. Obowiązek ten nie wygasa automatycznie z chwilą osiągnięcia konkretnego wieku przez dziecko ani w związku z ukończeniem przez niego określonego stopnia edukacji. Podjęcia pracy zarobkowej czy stażu przez dziecko będące studentem, również nie powoduje automatycznej utraty prawa do świadczenia alimentacyjnego.

O alimenty może ubiegać się pełnoletnie dziecko w sytuacji gdy:
  • dalej się uczy (np. studiuje), co uniemożliwia mu podjęcie pracy i osiąganie wystarczających dochodów;
  • jest niepełnosprawne, co również uniemożliwia mu podjęcie pracy;
  • ukończyło edukację, ale nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać i pozostaje w niedostatku.

Jednym z rozwiązań zmuszających rodzica do opieki nad dzieckiem jest wyrok sądu zasądzający alimenty na rzecz dziecka od jego rodziców.

W sytuacji gdy dorosłe dziecko chce uzyskać alimenty od rodziców, powinno postarać się o to samodzielnie. Osoba pełnoletnia powinna we własnym imieniu złożyć do sądu pozew o alimenty od jednego lub obojga rodziców. Ważnym elementem pozwu jest odpowiednie uzasadnienie i przedstawienie okoliczności. Należy przedstawić dowody, które spowodują, iż sąd uzna, że dziecku rzeczywiście, pomimo osiągnięcia przez nie pełnoletności, należą się alimenty. Pamiętajmy, iż w innym przypadku sąd może oddalić powództwo.

Nasza Kancelaria służy pomocą prawną w uzyskaniu alimentów osobom pełnoletnim, w sytuacji gdy rodzic lub rodzice uchylają się od wypełnienia obowiązku alimentacyjnego. Służymy doradztwem na każdym etapie sprawy.

Adwokat Małgorzata Woźniak

Adopcja…nie jedno ma imię

Adopcja pod względem prawnym to uznanie obcego biologicznie dziecka za własne. Pamiętajmy, iż głównym i nadrzędnym celem w tym procesie jest dobro dziecka. Przysposobić można jedynie osobę małoletnią, czyli taką, która nie ukończyła jeszcze 18 roku życia i nie wstąpiła w związek małżeński. Jeśli dziecko ukończyło 13 lat, wymagana jest jego zgoda do orzeczenia adopcji. Odstąpienie od tej reguły jest jedynie wtedy gdy traktuje już przysposabiających jako swoich rodziców lub nie jest do tego zdolne.

Z perspektywy zwykłego człowieka pragnącego dziecka wydaje się to banalnie proste, ale… Mamy po jednej stronie dziecko, bezradne często po traumach, zawsze potrzebujące pomocy. Po drugiej stronie zaś dorosłych: czasami kochających dziadków, ciocię, czy starsze rodzeństwo…lub całkiem obce osoby. Wierzymy, że stworzą dobre miejsce, przyjazny dom, bezpieczną przystań.

Nie zawsze to tak działa, w większości działa to całkiem inaczej. Porzucony maluszek nie zawsze jest okazem zdrowia, czasami jest po różnych przejściach, także złych doświadczeniach. Nowi rodzice nie zawsze są świadomi z czym taka adopcja się wiąże. Jest to bardzo poważna decyzja a nie zakup zabawki w sklepie z zabawkami, pluszowego misia z pozytywką, ani cudnej lali, którą będziemy stroić w coraz to piękniejsze ubranka. Pozytywka mogła się zepsuć, środek misia też nie taki mięciutki, a lala nie chce się stroić w ubranka.

Zatem od początku…..jak adopcja wygląda pod względem prawnym.

Adopcja kwestie prawne

Jak to wygląda od strony prawnej? art. 121 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy t.j Dz. U. z 2017, poz. 682, dalej: kodeks rodzinny i opiekuńczy.

W Polsce wyróżnia się 3 formy przysposobienia:

Przysposobienie całkowite

określane także anonimowym i wiąże dziecko z nową rodziną w sposób zupełny i nierozerwalny, natomiast z rodziną biologiczną zrywane są wszelkie więzy. Podejmując decyzję o przysposobieniu całkowitym należy pamiętać, że jest ono nierozwiązywalne. Uwagę tutaj zwracamy, iż dziecku nadaje się nową tożsamość. Adopcja całkowita objęta jest pełną tajemnicą. Dziecko adoptowane otrzymuje pełne prawa, takie jak dziecko, które urodziło się w danej rodzinie łącznie z prawem dziedziczenia. Przysposobienie całkowite, chroni najszerzej rodzinę adopcyjną i pozwala stworzyć relacje i silne więzi emocjonalne miedzy dzieckiem a jego rodzicami adopcyjnymi.

Przysposobienie pełne

najczęściej spotykane w Polskich sądach. Jest tak wtedy, gdy dziecko zostaje w pełni włączone do nowej rodziny. Co więcej zostaje ono związane z krewnymi adoptujących je osób. Tutaj również dziecko uzyskuje prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych nowych rodziców czyli prawo do dziedziczenia czy alimentacji. Istotnym aspektem jest fakt, że relacje prawne łączące dziecko z jego rodziną naturalną ulegają zerwaniu. Spotykamy się z taka sytuacją gdy rodzice biologiczni dziecka zostają pozbawieni praw rodzicielskich. Wygasają zatem jego prawa i obowiązki względem biologicznych krewnych, jak również tych krewnych wobec niego. W tej formie adopcji po ukończeniu pełnoletności dziecko może wnieść wniosek o ujawnienie rzeczywistego aktu urodzenia, a co za tym idzie, poznać swoją pierwotną tożsamość.

Przysposobienie niepełne

powoduje powstanie luźniejszych relacji rodzinnych. Powstające więzi prawne łączą jedynie dziecko i jego nowych rodziców. Trzeba zwrócić uwagę na to, że nie powoduje integracji prawnej z krewnymi adoptujących małżonków. Jest ono nadal związane z biologicznymi krewnymi, np.: z siostrami, braćmi, babciami, dziadkami, ciociami, wujkami. W praktyce ta forma przysposobienia występuje rzadko. W okresie małoletności adoptowanego może ulec przekształceniu w przysposobienie pełne, może też zostać rozwiązane pod warunkiem, że nie ucierpi na tym dobro dziecka.

Jeżeli są Państwo na początku drogi, a może już podjęliście decyzję? Zapraszamy do naszej Kancelarii na każdym etapie sprawy.

Adwokat Małgorzata Woźniak

W swojej pracy zawodowej zawsze kieruje się maksymą, że trzeba walczyć do końca w konsekwencji przecierać szlaki podejmować nowe wyzwania. Absolutnie każdej sprawie trzeba dać szansę, zawsze traktować indywidualnie. Jestem zdania, że należy szukać, tak długo aż znajdzie się właściwe rozwiązanie. Specjalizuję się w prawie rodzinnym oraz we wszelakich sprawach, które dotyczą zagadnień prawa spadkowego. Udzielę Państwu porad prawnych, będę reprezentować przed sądem i w urzędach. Zapraszam do kontaktu.

Skutki separacji orzeczonej przez sąd

  1. Powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej; otrzymywane wynagrodzenie za pracę od tej pory jest Twoim wynagrodzeniem. Poczynione oszczędności pozostają w Twojej dyspozycji, nie będziesz się nimi musiał dzielić ze współmałżonkiem; możesz podzielić dotychczas zgromadzony majątek;
  2. Małżonkowie pozostający w separacji nie dziedziczą po sobie;
  3. Wzmianka o separacji jest wpisywana do aktu małżeństwa, jest ona widoczna na zupełnym odpisie aktu małżeństwa;
  4. Zostaje uchylone domniemanie, że dziecko urodzone przez żonę pozostającą w separacji jest dzieckiem męża;
  5. Małżonkowie nie mogą zawrzeć nowego związku małżeńskiego;
  6. Nie jest możliwy powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa;
  7. Małżonkowie nadal zobowiązani są do wzajemnej pomocy i dostarczania środków utrzymania;
  8. Brak solidarnej odpowiedzialność małżonków za zobowiązania zaciągnięte dla zaspokojenia potrzeb rodziny;

Na skutek separacji nie ustaje prawo drugiego małżonka do zasiłku pogrzebowego.

Separacja też co do zasady nie zwalnia małżonków od zachowania wierności wobec siebie.

Na czym polega władza rodzicielska?

Władza rodzicielska to prawa i obowiązki jakie mają rodzice wobec dziecka. Piecza nad dziećmi, dbanie o ich rozwój fizyczny i emocjonalny, zarząd majątkiem dziecka etc. Rodzice podejmują wszelkie decyzje w imieniu dziecka w sprawach dotyczących ich funkcjonowania np. zapis do żłobka, przedszkola, szkoły etc.

Co do zasady władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Jest ona niezależna od tego czy rodzice pozostają w związku małżeńskim czy też nie.

Władza rodzicielska trwa do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości.

Należy pamiętać, że istnieją sytuacje, kiedy władza rodzicielska ustaje też z innych przyczyn m.in.:

  1. Kiedy rodzić utracił pełną zdolność do czynności prawnych, np. został ubezwłasnowolniony;
  2. Kiedy rodzic zmarł;
  3. Kiedy rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej wskutek orzeczenia sądu;
  4. Kiedy nastąpiło zaprzeczenie ojcostwa, bądź macierzyństwa;
  5. Kiedy nastąpiło unieważnienie uznania dziecka.

Rozwód – opłata od pozwu

Jeżeli chcesz założyć sprawę o rozwód musisz liczyć się z kosztami.

Opłata od pozwu o rozwód zgodnie z ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynosi 600 zł (art. 26 ustawy). Opłata powinna być uiszczona przy wnoszeniu pozwu do sądu. Do pozwu powinieneś dołączyć potwierdzenie uiszczenia opłaty. Brak opłaty, to brak formalny skutkujący zwrotem pozwu.

Jeśli nie stać Cię na uiszczenie opłaty, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów procesu, w tym kosztów opłaty. Sąd bada Twoją sytuację materialną i jeśli uzna, że zasługujesz na zwolnienie, zwolni Cię od uiszczenia opłaty.

Zdrada w czasie separacji orzeczonej przez sąd

Separacja sądowa jest orzekana jeżeli rozkład pożycia jest zupełny, a nie trwały. Zatem nasuwa się kilka pytań. Czy w trakcie trwania separacji orzeczonej przez sąd można mieć legalnie nowego partnera? Czy nowy związek będzie traktowany jako zdrada?

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 9 września 2009 r., sygn.akt.: ACa 565/09 wskazał, żę: ” Małżonków po orzeczeniu separacji nie obowiązuje już art. 23 k.r.o. Dyskusyjne jednak jest twierdzenie, że małżonkowie pozostający w separacji nie są obowiązani do wzajemnej wierności. Skoro sensem istnienia instytucji separacji jest restytucja związku małżeńskiego, a obowiązek wierności może znacznie pomóc w realizacji tego celu – w każdym razie z pewnością nie zaszkodzić – obowiązek wierności powinien ciążyć na małżonkach”. Przy separacji często zakłada możliwość uratowania związku małżeńskiego.

Reasumując, jeśli małżonek po orzeczeniu separacji tworzy nowy związek, powinien liczyć się z ryzykiem orzeczenia rozwodu z jego wyłącznej winy.

Co to jest separacja?

Separacja to instytucja podobna do rozwodu, lecz nie kończąca definitywnie małżeństwa. Separacja to taki przedsmak rozwodu. Mówi się, że separację jest łatwiej uzyskać niż rozwód. Przesłanką orzeczenia separacji jest zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Przy separacji nie trzeba wykazywać, iż rozkład jest trwały. Co ważne, separacji nie sprzeciwia się fakt, iż z pozwem wystąpił małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia.

Z mojej praktyki wynika, iż te osoby, które składają pozwy o separację, często w trakcie postępowania sądowego zmieniają swoje żądanie na orzeczenie rozwodu. Jednak orzeczenie separacji przez sąd, nie uniemożliwia wystąpienie w przyszłości z pozwem o rozwód.

Sąd nie orzeknie separacji w dwóch przypadkach:

– gdy orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego np. jeden z małżonków jest ciężko chory;

– gdy wskutek separacji miałoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci małżonków.

Skutkiem separacji jest m.in. ustanie wspólnoty majątkowej małżeńskiej.