Czy rozwód z orzeczeniem o winie wpływa na podział majątku wspólnego?
Rozwód z orzeczeniem o winie często budzi przekonanie, że małżonek uznany za winnego rozpadu małżeństwa automatycznie otrzyma mniejszą część wspólnego majątku. W praktyce jednak polskie prawo przewiduje zupełnie inne zasady. Samo przypisanie winy za rozkład pożycia co do zasady nie wpływa na sposób podziału majątku wspólnego. Istnieją jednak wyjątki, które warto poznać.
Orzeczenie o winie odnosi się wyłącznie do przyczyn trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Sąd bada zachowanie małżonków, takie jak zdrada, przemoc, nadużywanie alkoholu, opuszczenie rodziny czy rażące naruszanie obowiązków małżeńskich.
Wina ma przede wszystkim znaczenie dla ewentualnych roszczeń alimentacyjnych pomiędzy byłymi małżonkami, a nie dla podziału majątku.
Czy wina wpływa na podział majątku?
Odpowiedź brzmi: co do zasady – nie.
Podział majątku wspólnego odbywa się niezależnie od tego, czy rozwód został orzeczony z winy jednego z małżonków, z winy obu stron czy bez orzekania o winie.
Oznacza to, że nawet małżonek wyłącznie winny rozpadu małżeństwa zachowuje prawo do udziału w majątku wspólnym na takich samych zasadach jak drugi małżonek.
Zasada równych udziałów
Podstawową zasadą obowiązującą przy podziale majątku wspólnego jest równość udziałów.
Przyjmuje się, że oboje małżonkowie w jednakowym stopniu przyczyniali się do budowania wspólnego majątku, nawet jeśli jedno z nich osiągało wyższe dochody.
Warto pamiętać, że wkładem w powstanie majątku jest nie tylko praca zarobkowa, ale również:
- wychowywanie dzieci,
- prowadzenie domu,
- wspieranie współmałżonka w rozwoju zawodowym,
- organizowanie życia rodzinnego.
Kiedy sąd może ustalić nierówne udziały?
Wyjątkowo sąd może ustalić nierówne udziały w majątku wspólnym. Nie następuje to jednak dlatego, że jeden z małżonków został uznany za winnego rozwodu.
Aby było to możliwe, muszą zostać spełnione jednocześnie dwie przesłanki:
- istnieją ważne powody,
- małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego.
Oznacza to, że samo naganne zachowanie w małżeństwie nie wystarczy.
Co sąd uznaje za ważne powody?
Za ważne powody mogą zostać uznane sytuacje, w których jeden z małżonków przez wiele lat:
- celowo nie pracował mimo możliwości,
- trwonił wspólne pieniądze,
- zaciągał niepotrzebne zobowiązania,
- uzależnił się od hazardu lub alkoholu i przeznaczał środki na nałóg,
- nie interesował się rodziną ani finansami.
Jeżeli takie zachowania miały realny wpływ na stan majątku wspólnego, sąd może uznać, że równe udziały byłyby niesprawiedliwe.
Czy zdrada ma znaczenie dla podziału majątku?
Sama zdrada małżeńska zazwyczaj nie wpływa na podział majątku.
Inaczej może być wtedy, gdy zdrada wiązała się z wydatkowaniem znacznych kwot z majątku wspólnego na rzecz osoby trzeciej, na przykład finansowaniem wspólnych wyjazdów, zakupu drogich prezentów czy utrzymywania drugiego związku.
W takiej sytuacji drugi małżonek może dochodzić rozliczenia tych wydatków podczas postępowania o podział majątku.
Czy ukrywanie majątku ma znaczenie?
Tak.
Jeżeli jeden z małżonków:
- ukrywa składniki majątku,
- sprzedaje je bez zgody współmałżonka,
- wyprowadza pieniądze z rachunków,
- celowo zmniejsza wartość majątku,
może to mieć istotny wpływ na rozliczenia pomiędzy stronami.
Sąd może uwzględnić takie działania przy ustalaniu wartości majątku lub wzajemnych rozliczeń.